Please download to get full document.

View again

of 42
All materials on our website are shared by users. If you have any questions about copyright issues, please report us to resolve them. We are always happy to assist you.

ÖLÜMSÜZLÜĞE UZANAN TAŞLAR: HACI BEKTAŞ VELÎ KÜLLİYESİ HAZİRESİ NDEKİ MEZAR TAŞLARI

Category:

Presentations

Publish on:

Views: 0 | Pages: 42

Extension: PDF | Download: 0

Share
Related documents
Description
ÖLÜMSÜZLÜĞE UZANAN TAŞLAR: HACI BEKTAŞ VELÎ KÜLLİYESİ HAZİRESİ NDEKİ MEZAR TAŞLARI Sedat BAYRAKAL * Özet Hazret Avlusu ndaki mezar taşlarının bugüne kadar okunuşları, fotoğraflanmaları, çizimleri, değerlendirilmeleri
Transcript
ÖLÜMSÜZLÜĞE UZANAN TAŞLAR: HACI BEKTAŞ VELÎ KÜLLİYESİ HAZİRESİ NDEKİ MEZAR TAŞLARI Sedat BAYRAKAL * Özet Hazret Avlusu ndaki mezar taşlarının bugüne kadar okunuşları, fotoğraflanmaları, çizimleri, değerlendirilmeleri kaleme alınmamıştır. Bektaşilik kültür evreninin parçaları sayılabilecek mezar taşları, bu kültürün sonsuza taşınmasına aracılık etmektedirler. Çünkü burada, dergâha gönüllü hizmetleri bulunan aşçı, postnişin, mihmandar, ekmekçi, türbedar, kahveci mesleklerindeki babalar, dedeler ve dervişler yatmaktaydı. Taşlar, Hacı Bektaş Velî ye kendini teslim etme ve bağlanma yolunda aşkla ölme, Asitanı na (Dergâh) vücudunu bağlama, canını terk edip dergâhına gelme, ömrünü bu yolda adama, temiz ve mübarek soyuna bağlanma, ruhu Hasan ile Hüseyin in canlarına erişme, Haydar aşkı ile mahvolma gibi anlamları sonsuzlaştırıyordu. Bu makalede, kaleme alınan 41 i yazılı, 20 si yazısız 61 mezar taşı tanıtılmaktadır. Bu çalışmada, söz konusu taşların, fotoğraf ve çok sayıda çizimleri eşliğinde, ilk defa bir sanat tarihçisi gözüyle değerlendirilmeleri bulunmaktadır. Anahtar Kelimeler: Hacı Bektaş Külliyesi Haziresi, Mezar Taşı Süslemesinde Sembolizm, Hüseyni Tip Başlık, Haydari (Ethemi) Tip Başlık, Türk Mezar Taşları. STONES REACHING OUT IMMORTALITY: TOMBSTONES IN THE GRAVEYARD OF HACI BEKTAS VELI COMPLEX Abstract The reading, photography and illustration of tombstones in Hazret Avlusu (Hazret Yard) has not been evaluated in any literature, so far. These tombstones can be regarded as components of the cultural universe of Bektashism. 41 are with and 20 without inscription are introduced. Because in this place rest in peace Babas (Fathers), Dedes (Grandfathers) and Dervishes serving the dergâh (lodge) voluntarily and having such professions as Cook, Postnişin (Sheikh), Mihmandar (Keeper of the Guest House), Ekmekçi (Baker), Türbedâr (Tomb Keeper), Kahveci (Keeper of the Coffeehouse). These stones were eternalizing such values as offering oneself and self-commitment to Hacı Bektas Velî, dying from his admiration, committing one s body to his Dergâh (Lodge), leaving one s spirit and coming to his dergâh (lodge), sacrificing one s life for this purpose, attaching oneself to his pure and sacred line, attaining the spiritual level of Hasan and Hüseyin, as well as self-denial with the *Yrd. Doç. Dr., Nevşehir Üniversitesi, 15 Sedat BAYRAKAL admiration of Haydar. Inside, you will find for the first time the evaluation of the mentioned tones accompanied by umerous photographs and illustrations from the standpoint of an Art Historian. Keywords: The Graveyard of Hacı Bektas Veli Complex, Symbolism in Tombstone Decorations, Hüseyni Style Crown, Haydari (Ethemi) Style Crown, Turkish Tombstones. Giriş Genel bir tepki olarak yaşadığı her dönemde ölümden korkan insan, bir anlamda inancı gereği ölümden sonraki hayatı da bu dünyaya katar. Son, her insan için aynı ve değişmezi getirse de, kaderleri farklı olup sonları değişmese de, ölüme yaklaştığı her adımda, insanların içini garip korkular kaplar. Ölüm onlara yaklaştıkça onlar hayata kaçarlar. Aradaki çizgi ince olmasına rağmen, çizginin öte yanını düşünmek, insanoğlunun çoğunlukla kaçma tepkisiyle karşılaşır. Tepkinin kırıldığı an, kalıcılığın sembolleri yorumlanmaya başlar. Bunun en önemli maddi kalıtsal örneklerinden biri de mezar taşlarıdır. Hacı Bektaş Velî Dergâhı nda yatan 41 fani, darü l-fenâ âlemindeyken yaşamla ölümü bir arada harmanlasalar da, Bektaşilik yolunda darü l-beka ya gitmenin hazzını yaşadılar. Bunu anlayabilmenin iki yolundan birincisi, katalog bölümündeki kitabe metinlerinin bu gözle tekrar okunmasıdır. İkincisi de birincisi gibi maddi ve somut delildir, o da hazireyi ziyaret etmekten geçer. İslam inancına göre, ahirete göçen kişinin mezarının, her ne kadar süsten uzak, sade olması gerekmekteyse de bu inanışın pek de uygulanmadığını kanıtlayan kültür mirasımızla karşı karşıyayız. Bu kültür mirası, türbe ve mezar taşlarında birleşmektedir. İlk dönemin inancına tezatla, anıtsal türbe örnekleri, geçicilikten çok çağlar sonrasına uzanarak kalıcılığı simgelerler. İlk döneme göre çelişki gibi duran bu fenomen, birçok sanat tarihi yazılarına konu olmuş, çinili, tuğlalı veya taştan yapılmış anıtsal türbelerle ortadan kalkmış bulunmaktadır. Örnekleri Orta ve Ön Asya, Ortadoğu, Kuzey Afrika bölgelerinde de görülmekle beraber, konuyu Anadolu özelinde kısaca tartıştığımızda yukarıdaki sözler anlamını bulabilir. Sivas I. İzzeddin Keykavus Darüşşifası ndaki (1217) sultanın türbesi, cephedeki çini ve tuğla süslemeleri, içerdeki lahdi kaplayan, son derece göz alıcı ve sonsuzluğa haykıran çinileri (Bilget, 1990: 39, res.15; 41, res.19), bu sahada kalem oynatan kimsenin dikkatinden kaçmamıştır. Çini bezeme konusundaki beğenimizi kamçılayan Hasankeyf Zeynel Bey Türbesi, geçiciliği mi yoksa kalıcılığı mı simgeliyor? Doğu Anadolu yöresindeki kesme taştan yoğun bezemeli türbelere ne demeli? Osmanlı Dönemine geçersek, uğruna kitaplar yazılan Hanedan Türbeleri ni (Önkal, 1992; Yüksel, 2009) geçiciliğin sembolü mü sayacağız? Türbeler kadar, mezar taşları da altında yatan fâninin somutlaşmış, kalıcı ifadeleridir. Oyma ve bezeme sanatının ayrıntıcı üsluplarını, 16 ÖLÜMSÜZLÜĞE UZANAN TAŞLAR: HACI BEKTAŞ VELÎ KÜLLİYESİ HAZİRESİ NDEKİ MEZAR TAŞLARI folkloru, edebiyatı ve dili görebildiğimiz bu taşlar, sanat tarihimizde, her zaman özel bir konuma sahip olmuşlardır. Kimi zaman bölgesel (Batı Anadolu, Doğu Anadolu, Orta Anadolu) üslupların hâkim olduğu bu sanat eserlerinde verilmek istenen mesaj hep aynıdır. Türk mezar taşı geleneğinin karakteristik anlamlarını taşıyan Bektaşi mezar taşları bu yönüyle ayrıca irdelenmeye değer. Bazen bir kültür mirası sayısız insan tarafından bilinse de, hakkında ne etraflıca bilgiye sahibizdir ne de doyurucu bir yayına rastlarız. Hacı Bektaş Velî Külliyesi haziresindeki durum da bundan farklı değildir. Önünden her gün geçen yüzlerce insanın meraklı gözleri karşısındaki Bektaşi kültürünün bu önemli temsilcilerinin tanıtıldığı bir yazıya -en azından sanat tarihi içerikli çalışmalarda- rastlamıyoruz. Söz konusu taşların, sadece yeni harflerle az bir bölümü tanıtılmıştır. 1 İlgili araştırmalarda, ciddi sayılabilecek okuma hatalarının bulunduğunu da itiraf etmek gerekir. Mezarlık, III. Avlu (Hazret Avlusu) da, girişi sağdan takip eden yolun sağında, Balım Sultan Türbesi nden önce gelmektedir (Şek.1). Zemini, önünden geçen taş döşeli yolun zemininden cm kadar yukarıda, dolgu alan içindedir. Müze yetkililerinin vaktiyle avlunun girişe göre sol kesiminde olduğunu ifade ettikleri mezarlığın, sonrasında bugünkü alana taşındığı anlaşılmaktadır lı yıllara ait çalışmalarda, mezarlığın bugünkü yerinde olduğu görüldüğüne göre, taşıma işleminin en az yarım asırlık bir mazisi olduğu kanıtlanmaktadır. Bazı taşların yerleştirilişindeki düzensizlik, toprağa gömülmesindeki sorunlar, etraftan toplama oldukları anlaşılan kırık ve küçük taşlar, ayakucu taşlarının olmaması, taşımadüzenleme-yerleştirmeye ait problemler olarak gözükmektedir. 17 Sedat BAYRAKAL Bugün Derviş Mezarlığı olarak tanınan alanda, 41 i yazılı, 20 si yazısız, 61 mezar ve mezar taşı bulunmaktadır. Mezarların biri hariç (8 numara) tamamı çerçeveli mezar 2 tipinde olduğu için ayrıca mezar tipine bir başlık açmadık. Taşların çoğunda (3, 15, 20, 21, 23, 26, 27, 28, 29 hariç) kısa kenara denk gelen kesimlerde, çerçeveyi oluşturan taş yerine, baş veya ayak ucu taşı konularak farklı uygulamaya gidilmiştir. Çerçeveli mezar görünümlü 22 numaralı taşa, zemine dizilen birkaç parça taşla lahit görünümü verilmeye çalışılmıştır. Aşağıda, 1-41 numaralı mezar ve taşlarının mevcut durumlarına göre tanıtımları, okunuşları, çizimleri, ölçüleri, fotoğrafları ve süslemeleri verilmiştir numaralara ait 20 mezar ise yazısız, süslemesiz ve toplama örnekler olduklarından bu kapsamda değerlendirilememiş, belgelenmesi açısından sadece bazılarının fotoğrafları verilmiştir. Kitabelerin transkripsiyonunda, F. Devellioğlu nun Osmanlıca-Türkçe Ansiklopedik Lügat ında yer alan yazım ilkelerine sadık kalınmıştır (Devellioğlu, 1990). Şek.1- Hazire ve Çevresindeki Eserlerin Konumlarını Gösteren Kroki (Akok, 1976: 38 den) 18 ÖLÜMSÜZLÜĞE UZANAN TAŞLAR: HACI BEKTAŞ VELÎ KÜLLİYESİ HAZİRESİ NDEKİ MEZAR TAŞLARI Katalog 3 Katalog No: 1 Yatanın Adı: Abdullah Fahrî Baba Tarih: 1338/ Mesleği: Ekmek Evi Postnişini Ölçüler 4 (cm): Baş Taşı: : 110 : (Üst: 36 Alt: 36) : 12 Ayak Taşı: Kırık Tanıtımı: On iki terkli (dilimli), bir başka deyişle Hüseyni tip taca (başlığa) sahip baş taşının üst kesiminde, kolyesiyle birlikte verilmiş teslim taşı kabartması görülmektedir. Kabartmanın sağına, içerlek yerleştirilmiş bir diğer teslim taşının içinde Şek.2 hûve l-baki yazmaktadır. Yukarıdan aşağıya, taşın yarısına kadar, yivler hâlinde uzanan kenar bordürleri dikkati çekmektedir (Şek.2). Yivler, ön ve yan yüzlerde müşterek ilerlemektedir. On satırlık kitabe metni, sağ alttan sol yukarıya doğru eğimli bir şekilde yazılmıştır. Ayak taşı kırıktır. Hûve l-baki 1-Ekmek Evi Pôstnişîni Abdullah Fahrî Baba 2-Hidmet-i Pir e vücudun vakf-ı efnâd eyledi 3-Dü cihânda ber-murad etsin Hüdây-ı lem-yezâl 4-Şâfi i olsun hemîşe ol Muhammed Mustafâ 5-Destgîr olsun cenab-ı haydar-ı kerrar anın 6-Sâkîsi olsun demâdem kaim hüsn-i halk rızâ 7- Genci hake genç iken mânend-i genç oldu defîn 8-Eger mevâ z- zayf emrin îfâ eyledi subh-ü mesâ 9-Güşâd oldu kerem bânî dedim Târihini Nurî 10-Bi-hakk-ı suretü r-rahman alel-arş-ı istivâ 1338 En altta bir madalyon içinde Hasan? yazılıdır. 19 Sedat BAYRAKAL Katalog No: 2 Yatanın Adı: Mehmed Baba Tarih:- Mesleği: Ekmekçi Baş Taşı: : 70 : (Üst: 32 Alt: 32) : 16 Ayak Taşı: - Tanıtımı: Baş taşının başlığı ve gövdesi sadedir. Kalkerli taşın yazıları, dokusunun zamanla bozulması üzerine güçlükle okunabilmektedir. Yuvarlak kemerle son bulan ayak taşı sadedir. 1-Etmekçi (Ekmekçi) el-hacı 2-Mehmed Baba. Şek.3 Katalog No: 3 Yatanın Adı: İbrahim Baba Tarih: 1286/ Mesleği: Ekmekçi Baş Taşı: : 118 : (Üst: 32 Alt: 32) : 11 Ayak Taşı: : 94 : (Üst: 30 Alt: 19) : 8 Tanıtımı: Ethemi veya Haydari tip denilen dört dilimli başlığa sahiptir. Kitabe metni, serlevha dediğimiz en üstteki yazı (Hû dost) ile en alttaki târih bölümü hariç on satırdan oluşmaktadır (Şek.3). Ayak taşı, süslemesiz sade bir örnektir. 20 ÖLÜMSÜZLÜĞE UZANAN TAŞLAR: HACI BEKTAŞ VELÎ KÜLLİYESİ HAZİRESİ NDEKİ MEZAR TAŞLARI Hû dost 1-Divriği an asıl bir merd muhibb-i hanedân 2-Eyledi Âl-i Resûlün yoluna canı feda 3-Şöyle bir derd-i belâ mihnet esiri oldu kim 4-Ruhu teslim etmeyince bulmadı hergiz râh 5-Bir nefesi bir cild ile üstühân kalmış idi. 6-Afv ede cürmi günâhın hazret-i bari Hudâ 7-Âdemiyyet menzilin bulmuş idi velhâsıl 8-Rûz-i mahşerde şafi ola Muhammed Mustafâ 9-Ey Yesârî iki er geldi dedi târihini 10-Ruh verdi yoluna Etmekçi (Ekmekçi) İbrahim Baba Sene 1286 Şek.4 Katalog No: 4 Yatanın Adı: Baba Ali Tarih: 1264/ Mesleği: At Evi Serveri Baş Taşı: : 98 : (Üst: 28 Alt: 28) : 10 Ayak Taşı: - Tanıtımı: Hüseyni tip başlığa sahip mermer taşta, kaliteli yazı işçiliği görülmektedir. Ancak, harflerden bazıları tamamen tahrip olmuştur. Kartuşların kısa kenarları, haziredeki birçok taştan farklı olarak üç dilimle son bulmaktadır (Şek.4). Tarih kartuşunun iki yanında, simetrik yerleştirilmiş birer palmet motifi bulunmaktadır. Tarih satırı hariç, on satırdan oluşmaktadır. Ayak taşı, kırık ve son derece küçük bir parçadır. 1-Hasretâ ol merd-i meydan tarîkat ehli kim 2-Rihlet etti bu cihandan terk edip cism-i ser i 3-Çıktı ahir-i? fenâdan gitti kasr-ı vahdete 21 Sedat BAYRAKAL 4-Hâcı Bektâş Velî nin At Evi nin serveri 5-Ol muhibb-i hanedân enbiyâ ve evliyâ 6-Yanî kim Baba Alî Şah velâyet 7-Gûş edince irci i emrini düzgün girmedi 8-Esb-i ruhu oldu kervan-ı ehibbânın rehberi 9-Bes duâ edip dedi Nakşî Dede mersiyyesin 10-Cây ola ona makam-ı kanberi Haydarı Sene 1264 Katalog No: 5 Yatanın Adı: Mehmed Baba Tarih:- Mesleği: Hacı Bektaş Velî nin Türbedarı Baş Taşı: : 65 : (Üst: 27 Alt: 27) : 13 Ayak Taşı: - Tanıtımı: Baş taşının büyük bir kesimi toprağa gömülüdür. Toprak üstündeki beş satırdan başka tahminen beş satırlık bölümü de toprak altında kalmıştır. Hüseynî tip başlığa sahip mermer taş bezemesizdir. Ayak taşı, kırık ve şekilsiz bir parçadır. Hûve l-gafûr 1-Türbedâr-ı Hâcı Bektâş Veli nin.(silinmiş) 2-Aşk-ı Haydar ile mahvoldu Mehmed Baba 3-Pîr Evi nde nice yıl sıdk ile tutmuştu makâm 4-Hubb-i. edip terki-i (Türk-i) sevâ 5-.. muhabbetle fenâfillah (Taşın geri kalan kısmı toprak altındadır.) 22 ÖLÜMSÜZLÜĞE UZANAN TAŞLAR: HACI BEKTAŞ VELÎ KÜLLİYESİ HAZİRESİ NDEKİ MEZAR TAŞLARI Şek.5 Katalog No: 6 Yatanın Adı: Mihmandar Ali Baba Tarih: 1315/ Mesleği: Mihmandar Baş Taşı: : 157 : (Üst: 37 Alt: 35) : 12 Ayak Taşı: : 135 : (Üst: 32 Alt: 26) : 8,5 Tanıtımı: Hüseynî tip başlığa sahip mermer taş, sağlam durumdadır. Kitabe metni, serlevha (Hû dost) ile en alttaki tarih bölümü hariç sekiz satırdan oluşmaktadır (Şek.5). Kolyesiyle birlikte verilmiş teslim taşı kabartması, Hû dost ibaresini ikiye bölmüştür. Ayak taşında, ortada selvi ağacı yükselirken akantus yapraklarından oluşan bir çiçek demeti üst kısmı taçlandırmıştır. Hû dost 1- Âsitân-ı Hâcı Bektâş Velî de bu azîz 2- Aşk ile vakf-ı vücud etmişti çoktan hizmete 3- Mukaddem pâk erenlerde özün hâk eyleyip 4- Feyzi mahviyyetle ermişti makâm-ı rıfata 5- Eğer mevâl zayf(?) emrin icra etti mihmândâr olup 6- Başladı mihmân-ı pîre ihtirâm u izzete 7- Genci hake genç iken menendi genç oldu defîn 8- Göçtü Mihmândâr Ali Baba bu kasr-ı vahdete Sene Sedat BAYRAKAL Katalog No: 7 Yatanın Adı: Ahmed Baba Tarih: 1316/ Mesleği: Mihmandar Baş Taşı: : 142 : (Üst: 34 Alt: 32) : 12 Ayak Taşı: : 118 : (Üst: 32 Alt: 30) : 8 Tanıtımı: Hüseyni tip başlığa sahip mermer taş, sağlam durumdadır. Serlevhadaki (Hû dost) ile en alttaki tarih bölümü hariç sekiz satırdan oluşması, Hû dost ibaresini ikiye bölen teslim taşı kabartması Şek.6 nedeniyle, 6 numaralı taşa oldukça benzemektedir (Şek.6). tarihleri de birbirlerine yakındır (6 nolu taş 1315; 7 nolu taş 1316 tarihlidir). Ortada bulunan selvi ağacı ve üst kesimi taçlandıran akantus yapraklarından oluşan çiçek demetiyle, ayak taşı da tıpkı baş taşında olduğu gibi 6 numaralı taşın yakın benzeridir. Hû dost 1- Cenâb-ı Hâcı Bektâş Velî nin âsitânında 2- Vücûdun vakf-ı hizmet işbu merd-i hoş hısâl etti 3- Özün hâk eyledikçe mukaddem pâk erenlerde 4- Tefevvuk eyledi kesb-i kemâl hüsn-i hâl etti 5- Nihâyet oldu Mihmândâr Baba uhrâ ömründe 6- Mâl eğer mevâl zayfa (?) bi-hakk-ı imtisâl etti 7- Çıkıp bir er dedi târih-i tam fevtini Kâmi 8- Bugün Ahmed Baba bezm-i bekâya intikâl etti Sene ÖLÜMSÜZLÜĞE UZANAN TAŞLAR: HACI BEKTAŞ VELÎ KÜLLİYESİ HAZİRESİ NDEKİ MEZAR TAŞLARI Katalog No: 8 Yatanın Adı: Saatçi Ali Dede Tarih: 1266/ Mesleği: Postnişin Sanduka: Uzun Kenar: 170 Kısa Kenar: 61 : 82 Baş Taşı: : 11 : (Üst: 30 Alt: 30) : 13 Ayak Taşı: - Tanıtımı: Sanduka şekilli mezarın sadece baş taşı mevcut olup ayak taşı yoktur. Hüseynî tip başlığa sahip baş taşı, sandukanın gövdesi üzerinde yükselmektedir (Şek.7). On satırlık kitabenin dokuz satırı baş taşında, bir satırı ve tarih kısmı gövdededir. Yazı ve süslemeler sandukanın dört Şek.7 yüzünü de dolanmaktadır. Süslemede ana kompozisyon, sapından bağlanmış iri akantusların uç kesimlerindeki dilimli çiçeklerdir. Söz konusu kompozisyon, kısa kenarlarda bir, uzun kenarlarda üçer örnektir. Uzun kenarlarda her bir şema, stilize birer sütunca ile birbirinden ayrılmıştır. Laleli bir kıvrım dal örneği, uzun kenarların üst kartuşlarını doldurur. İki süsleme grubu arasında, üçer kartuş içinde yazı örnekleri görülmektedir. 1- Pîr-i fânî Pôstnişîn Hâcı Bektâş-ı Velî 2- Terk edip fânî cihanı eyledi azm-i bekâ(?) 3- Mürşid-i râh-ı hakikat rehnümâ-yı sâlikân 4- Yani Saatçi Alî Dede serîr-i lâ fetâ 5- Can fedâ kılmıştı evlâd-ı resûlun aşkına 6- Bende-i âl-i abâ vü hânedân-ı Mustafâ 7- Vaktinin kutb ancak el çeküb. 8- Ser lâhûte kadem basmış bihakkın Murtazâ 9- Rûh-i pâkîze fâtiha ihvân ola 10- Sırrı takdîs ola bir demde bir ihvânü s-safâ Sene Sedat BAYRAKAL Baş taşı dışında, gövdenin ön ve iki yan (uzun) yüzünde de yazı kuşakları vardır. Ön (batı) yüzde: Olam hâk ile yeksân ey efendim âsitânında yazılıdır. Sol (kuzey) yan yüzdeki üç kartuşta sırasıyla Kılam. edip.. divanında; Verem cân-ı seri kuyunda ömrüm eyleyüp fenâ; Kıyam haşreden iskân-ı muhâcir ile yanında ibareleri bulunmaktadır. Sağ (güney) yandaki üç kartuşluk yazı şeridinde, Sürem toprağına yüzler bu kabri gülistânında; Bu fatma bende-i mahrum etme ey şeyh-i âlem; üçüncüde, bu canı terk edüp geldim kodum âsitânında(?) yazılıdır. Katalog No: 9 Yatanın Adı: Hasan Dede Tarih: 1222/ Mesleği: Postnişin Baş Taşı: : 113 : (Üst: 28,5 Alt: 28,5) : 11 Ayak Taşı: : 94 : (Üst: 28,5 Alt: 23) : 10 Tanıtımı: Hüseyni tip başlığa sahip mermer taş sadedir. Kitabesi, serlevha (Hûve l-bâkî) hariç altı satırdan oluşmaktadır (Şek.8) yılı hem yazıyla hem de rakamla verilmiştir. Ayak taşında, Şek.8 vazo içinden çıkan hurma ağacı tasvir edilmiştir. Üst kesimi, derviş başlıklarını andıran motifle son bulmaktadır. Hûve l-bâkî 1- Kadd vak vefât-ül-merhûm 2- El-mağfûr Pôstnişîn 3- El Hâcı Bektâş-ı Velî 4- Hasan Dede fî sene isneyn 5- ve işrîn ve mieteyn ve elf 6- Ruhiçün el-fâtiha sene ÖLÜMSÜZLÜĞE UZANAN TAŞLAR: HACI BEKTAŞ VELÎ KÜLLİYESİ HAZİRESİ NDEKİ MEZAR TAŞLARI Katalog No: 10 Yatanın Adı: Horasanlı Seyyid Mehmed Baba Tarih: 1196/ Mesleği: Türbedar Baş Taşı: : 93 : (Üst: 28,5 Alt: 28,5) : 10 Ayak Taşı: : 79 : (Üst: 27 Alt: 23) : 12 Tanıtımı: Alt kesimi toprağa gömülü baş taşının, ser levha (Hû dost) bölümü hariç beş satırı okunabilmektedir. Altıncı satır Gürses ten (1964: 54) alınmıştır. Hüseyni tip başlığa sahip mermer taş sağlamdır. Ayak taşında, cenneti temsil eden ve vazo içinden çıkan hurma ağacı tasvir edilmiştir. 9 numaralı ayak taşında olduğu gibi üst kesim derviş başlıklarını andıran motifle son bulmaktadır. Hû dost 1- El-merhûm el-mağfûr Türbedâr 2- Hazret-i sultân el-hâcı 3- Bektâş-ı Velî kuddise? sırrullah 4- El-âlî Horâsanî Seyyid Mehmed 5- Baba ruhiçün taâlallâh 6- El-fâtiha sene 1196 Katalog No: 11 Yatanın Adı: Mustafa Tarih:- Mesleği: Postnişin Baş Taşı: : 84 : (Üst: 26,5 Alt: 26,5) : 11 Ayak Taşı: - 27 Sedat BAYRAKAL Tanıtımı: Sekiz satırlık baş taşının kenarları dilimlidir (Şek.9). Tarih içermemektedir. Ethemi veya Haydari tip denilen dört dilimli başlığa sahiptir. Ayak taşı, kırık ve küçük bir parçadır. 1- Silsile-i bend-i tarîk-i Hâcı Bektâş Velî 2- Kim der isen işte âşık bu zattır. 3- Zikr-i mevlâ fikri hubb-i Alî Peygamber idi 4- Emir kıl lâ ile kıldı imtisâl 5- Pôstnişîn-i Âsitânı Hazret-i Pîr olarak 6-Bendegân-ı sâlikâne oldu gerçek rehnümâ 7- On iki sadr-ı vilâyet destgîr olsun ona 8- Ehl-i beyt Mustafâ hem nûru hakk-ı Âl-i abâ Şek.9 Katalog No: 12 Yatanın Adı: Ali Baba Tarih: 1216/ Mesleği:- Baş Taşı: : 94 : (Üst: 29 Alt: 29) : 11 Ayak Taşı: : 70 : (Üst: 24 Alt: 24) : 12 Tanıtımı: Hüseyni tip başlığa sahip taş, tarih kısmı hariç sekiz Şek.10 satırdan oluşmaktadır (Şek.10). Üçgen şekilli ayak taşı sadedir. 1- Kâşif ilmi ile.dır hem hakikatta tamâm 2-Zümre-i nâcîye dahil nur-ı Hâkî Ali Baba 3- Fa secde? emrinde izhâr-ı sadâkat gösteren 4- hidayettir hâki Ali Baba 5- Bunca dem ol Hazret-i Pîr in makâmında mukîm 6-Destgîr-i enîs olup ol Hâkî Ali Baba 7-Sıdk-ı uhdenin vefâ kıldı erenler râhına 8-Gitti firdevse zaifa Hâkî Alî Baba Sene ÖLÜMSÜZLÜĞE UZANAN TAŞLAR: HACI BEKTAŞ VELÎ KÜLLİYESİ HAZİRESİ NDEKİ MEZAR TAŞLARI Şek.11 Katalog No: 13 Yatanın Adı: Mehmed Baba Tarih: 1316/ Mesleği:- Baş Taşı: : 118 : (Üst: 35,5 Alt: 32) : 12 Ayak Taşı: : 76 : (Üst: 27,5 Alt: 23,5) : 8 Tanıtımı: Hüseyni tip başlığa sahip baş taşı, ser levha ve tarih kısımları hariç on satırdan oluşmaktadır (Şek.11). Sade ayak taşı sivri kemerle son bulmaktadır. Hû dost 1- Cenâb-ı Hâcı Bektâş-ı Velî nin âsitânında 2-Gelip vakf-ı vücûd etmişti Pîr e hizmete bu er 3-Nice müddet olup meşkul hizmete Hudâ edip himmet 4-İkâmet etti âhiret evi bu postunda(?) çün Kanber 5-Erişti kös? cane kös? rihlet nâgehân oldu 6-Hemen rûh-ı revânı kervân-ı vahdete rehber 7-Nasîr-i zat.. Şâfiî Peygamber zîşân 8-. bânî ola der rûz-i mahşer sâkî-i kevs
Similar documents
View more...
We Need Your Support
Thank you for visiting our website and your interest in our free products and services. We are nonprofit website to share and download documents. To the running of this website, we need your help to support us.

Thanks to everyone for your continued support.

No, Thanks