Please download to get full document.

View again

of 10
All materials on our website are shared by users. If you have any questions about copyright issues, please report us to resolve them. We are always happy to assist you.

Gürültüye Bağlı İşitme Kayıpları ve Akustik Travma

Category:

Retail

Publish on:

Views: 0 | Pages: 10

Extension: PDF | Download: 0

Share
Related documents
Description
DERLEME Gürültüye Bağlı İşitme Kayıpları ve Akustik Travma Yusuf K. KEMALOĞLU, a Hakan TUTAR a a Kulak Burun Boğaz Hastalıkları AD, Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi, Ankara Yazışma Adresi/Correspondence:
Transcript
DERLEME Gürültüye Bağlı İşitme Kayıpları ve Akustik Travma Yusuf K. KEMALOĞLU, a Hakan TUTAR a a Kulak Burun Boğaz Hastalıkları AD, Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi, Ankara Yazışma Adresi/Correspondence: Yusuf K. KEMALOĞLU Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi, Kulak Burun Boğaz Hastalıkları AD, Ankara, TÜRKİYE ÖZET Yaşadığımız çevrede en yaygın zararlı unsurların başında gürültü gelir ve tıp yönünden bakıldığında gürültü insan sağlığına zararı olan sestir. Yapılan çalışmalar 75 db(a) dan daha şiddetli seslerin, başta işitme sistemi olmak üzere insan vücuduna olumsuz etkilerinin olduğunu göstermiştir. Ancak günümüzde yaşadığımız ortamlarda bile 75 db(a) seviyesinde gürültüyle karşılaşma olasılığımız son derece yüksektir. Mevzuatlar; en az 85 db(a) üzerindeki sesler gürültü olarak nitelenir. Eğer 75/85 db(a) ve daha üzeri şiddetteki sese uzun süre maruz kalınırsa gürültüye bağlı işitme kayıpları (GBİK) gelişir; eğer aniden ortaya çıkan 115/120 db(a) i geçen yüksek sese maruz kalınırsa akustik travma ortaya çıkar. Akustik travmada tanı koymak ve tedavi planı yapmak son derece kolay olsa da, GBİK tanısı çok daha zordur ve tedavisi -bugün için- yoktur; ancak gürültünün kaynakta durdurulması, korunma ve risk faktörlerinin azaltılmasıyla ciddi anlamda önlenebilir. Bu yazıda her iki klinik durum için tanı ve ayırıcı tanı kıstasları üzerinde durulmuş, kısaca risk faktörleri ve oluş mekanizmaları tartışılmış ve özellikle odyolojinin tanıya olan katkısına işaret edilerek her iki klinik durum için de basit bir tanı algoritması önerilmiştir. Anah tar Ke li me ler: Gürültü; gürültü, mesleki; işitme kaybı, gürültüye bağlı; odyoloji ABS TRACT Noise is one of the most common harmful entity in the environment. From view of medicine, noise could be described as harmful sound to the human. It has been shown that sounds over 75 db(a) cause damage particularly in hearing system and also rest of the human body. However, exposures to the sounds over 75 db(a) are not uncommon in the contemporary life. Hence, the bylaws, in general, point out that sounds over 85 db(a) should be accepted as noise. While long-term exposures to noise over 75/85 db(a) is associated with gradual increase in hearing thresholds (noise-induced hearing loss, NIHL), sudden noise exposures over 115/120 db(a) cause acoustic trauma. Diagnosis and management of acoustic trauma are gradually simple issue for both otorhinolaryngology and audiology in comparison with NIHL because it is difficult to determine whether hearing loss in a given case is associated with chronic noise exposure. Further, no treatment (at least for now) is provided for NIHL. In this paper, in addition to brief discussion related with risk factors and pathophysiology, steps and challenges in diagnosis and differential diagnosis of both entities were evaluated by giving particular attention to the audiology, and ultimately suggested a simple algorithm for both acoustic trauma and NIHL. Key Words: Noise; noise, occupational; hearing loss, noise induced; audiology Tur ki ye Kli nik le ri J E.N.T.-Special Topics 2013;6(1):44-54 Copyright 2013 by Türkiye Klinikleri ürültü pek çok farklı şekilde tanımlanacak olsa da, hekimler ve odyologlar için insan sağlığına zarar verecek derecedeki ses yükselmeleridir. Gürültüye bağlı işitme kaybı, çok uzun yıllardır bilinen bir sağlık sorunu (İşçilerin Hastalıkları, De Morbis Artificum Diatriba, 1713) olup Avrupa da sanayileşmeye paralel olarak hem hekimlerin hem de şehir idarecilerinin ilgi alanına girmiştir. 1,2 44 GÜRÜLTÜYE BAĞLI İŞİTME KAYIPLARI VE AKUSTİK TRAVMA ABD ve ri le ri ne gö re, gü rül tü ye bağ lı işit me kay bı gü nü müz de de erişkin ler de karşılaşılan en önem li işit - me kay bı ne de ni dir. 3 Araştır ma lar mo dern bir şehir yaşan tı sın da bi rey le rin ge nel lik le 75 db(a) SPL üze rin de ve za man za man da 80 db(a) SPL i da hi ge çen gü rül tü - ye ma ruz kal dı ğı nı gös ter mek te dir. Cin si yet (er kek) ve mes lek gün lük ha yat ta ma ruz ka lı nan gü rül tü dü ze yi ni et ki le yen iki önem li fak tör dür. Özel lik le er kek le rin yüksek şid det te ki gü rül tü le re ma ruz kal ma ora nı çok da ha yük sek tir: Bir araştır ma ya gö re, er kek le rin 82 db(a) SPL lik bir gü rül tü ye ma ruz kal ma ora nı ka dın la ra gö re 1.5 kat da ha faz lay ken 88 db(a) SPL lik bir gü rül tü ye ma ruz kal ma risk le ri 5 kat da ha faz la dır. Ay nı araştır ma pek çok bi re yin, gün lük ha yat ta ken di al gı la dı ğı ya da far kın da ol du ğun dan da ha yük sek gü rül tü or ta mın da yaşadı ğı nı da gös ter miştir. 4 Dün ya Sağ lık Ör gü tü (DSÖ) de bu sa vı kuv vet le des tek le mek te dir. 5 Et ra fı mız da bu lu nan ses le rin şid det de ğer le ri Tab - lo 1 de su nul muştur (As lın da et ra fı mız da çok da ha faz la ses dal ga sı var dır; an cak ge nel lik le işit me fre kans la rın - da ki ses dal ga la rı nın şid de ti esas alı na rak gü rül tü öl çümle ri ya pı la rak stan dart lar oluştu rul muştur. A-we igh te d ve ya db(a) ifa de le ri, öl çü mün bü yük oran da Hz de ki ses dal ga la rı nı kap sa dı ğı nı ifa de eder. Cwe igh te d ve ya db(c) ise bü tün fre kans la rı yak laşık Yusuf K. KEMALOĞLU ve ark. ay nı ağır lık ta öl çül müş ses şid de ti de mek tir; da ha çok akus tik ça lışma lar da kul la nı lır). Tab lo 1 de de gö rü le ce - ği üze re gün lük yaşan tı mız da db(a) se vi ye sin de bir ses le karşılaşma ola sı lı ğı mız son de re ce yük sek tir. 4-7 Göz ar dı edil me si ne de niy le, bu ra da özel lik le vur gu la - mak is te ye ce ği miz gü rül tü kay nak la rın dan bi ri si, bi rey - sel mü zik din le me ay gıt la rı dır. Bu ci haz lar la db(a) lik ses şid de ti ne ulaşıla bil mek te dir. Ya pı lan ça lışma lar bu tür ci haz la rın kul la nı mı nın özel lik le ço cuk lar ve genç ler ara sın da hız la art tı ğı nı gös ter mek te dir. Bu cihaz lar la 15 da ki ka 100 db(a) se vi ye sin de mü zik din len - di ğin de 85 db(a) se vi ye sin de gü rül tü lü bir işye rin de 8 sa at ça lışmak du ru mun da ka lan bir işçi ka dar gür lük sevi ye si ne ma ruz ka lın mak ta dır. 6 TANIM VE KAPSAM Gü rül tü ye bağ lı işit me kay bı (GBİK) ve akus tik trav ma ol mak üze re iki alt kı sım da in ce le nir: GBİK, de vam lı ya da ara lık lı ola rak gü rül tü ye ma - ruz kal ma so nu cun da ya vaş ya vaş ge lişen işit me kay bı - dır. Akus tik trav ma ise ani çok şid det li bir gü rül tü ye bir kez ma ruz kal ma so nu cun da işit me de mey da na ge len ani de ğişik lik tir. TABLO 1: Farklı kaynaklarca üretilen ses ve gürültünün ulaşabileceği şiddet ve insanlardaki biyolojik etkileri. Decibel (db) Kaynak Fiziksel/Biyolojik Etkisi 0 (=20 ᵘP) Havada Hz lik sesin insan kulağınca işitilebildiği en düşük basınç. 10 Normal nefes alma Zorlukla işitilebilir 15 Odyometre test odası 20 (A) Kırsal alanda, karlı havada ve rüzgar yokken 30 (A) Fısıltı Çok sessiz (A) Normal konuşma, yağmur sesi Sessiz İşitsel Hasar Yönünden Gürültü Sınırı (A) Şehir trafik gürültüsü, elektrikli süpürge, çöp öğütücü Rahatsızlık verici (A) Genel anlamda mevzuatların işyerleri için kabul ettiği Rahatsızlık verici (8 saatlik eşitlenmiş değer olarak) gürültü sınırı (A) Motorsiklet sesi, matkap vb aletler Çok rahatsız edici (A) Dans partileri, müzik odaları, şimşek-yıldırım sesi (gök gürültüsü), Çok rahatsız edici; çocuklarda 1 dakikanın üzerinde Ipod maksimum seviyesi: 100 db maruz kalma dahi zarar verebilir (A) Diğer şahsi müzik çalarlar (MP3 çalar vb), gece kulübü, sirenler, yıldırım Zarar verici - günde 15 dakika maruz kalma işitmeyi etkiler (A) Rock konseri, bazı spor müsabakaları, jet motoru, ateşli silahlar Zarar verici - ağrıya neden olabilir; çok kısa süreli maruz kalma bile kulağı etkiler. 150 (A) Havai fişek vb, 120/130 db(a): Ağrı eşiği 194 db Atmosferde yaratılabilecek en yüksek gürültü 140/150 db(a) Kulak zarı perforasyonu A: Özellikle Hz arasındaki frekans spekturumunu ölçen filtrelemeyle yapılmış ses şiddet ölçüm değerlerini ifade eden uluslararası sembolü gösterir ( A-weigthed, db(a)). ᵘP: mikropaskal. 45 Yusuf K. KEMALOĞLU ve ark. An cak hem uy gu la ma da hem de pren sip te GBİK ve akus tik trav ma nın kap sa mı yu ka rı da ki ta nım dan da ha ge niş bir spek tu ru mu kap sar: Gü rül tü ye bağ lı ola rak işit - me sis te min de mey da na ge len bo zul ma ya da ye ter siz lik his si nin ta ma mı bu kap sa ma gi rer. Gü rül tü ye bağ lı olarak ge lişen fark edi len ge çi ci ya da ka lı cı ha sar ka dar, fark edi le me yen se vi ye de ki işit sel ha sar da bu başlı ğın için de dir. İşit me se vi ye sin de düşme ka dar, işit sel nö ro - pa ti de gör me yi bek le di ği miz tür de ko nuşula nı an la ma bo zuk luk la rı ve ay rı ca se se karşı has sa si yet, gü rül tü de an la ma ye te ne ği nin azal ma sı (sin yal-gü rül tü ora nın da düşme), baş dön me si, ku lak za rı per fo ras yo nu vb pek çok bul gu ve be lir ti de bu kap sam da de ğer len di ril me li dir. 3-5 Bu nun la bir lik te; gü rül tü nün işit me sis te min de ne - den ol du ğu ilk olum suz luk olan ko nuşulan la rı mas ke le - me et ki si, gü rül tü ye bağ lı işit me kay bı kap sa mı dışında dır. Gü rül tü, be lir li bir şid de te erişti ğin de ko nuşma nın an laşılma sı nı et ki ler; gü rül tü, sin yal (ya ni konuşma) se vi ye si ni 5-6 db ge çi yor sa sağ lık lı işit sel sis te mi olan yaş gru bun da ki bi rey ler bi le an la ma sı kın tı sı çe ker ler. Gü rül tü nün bu mas ke le yi ci et ki si özel lik le eğitim or tam la rın da cid di so run la ra yol açar sa da gü rül tü - ye bağ lı işit me ka yıp la rı başlı ğı na gir mez; çev re sel is ten me yen du rum kap sa mı na gi rer; gü rül tü lü bir çevre nin, in san dav ra nışına et ki si ni in ce le nir ken ilk ak la gel me si ge re ken du rum dur. He le de ge lişen GBİK ve/ve - ya eşlik eden pres bi a ku zi ye bağ lı ola rak (el bet te kok le - ar/ret ro kok le ar ha sa rın de re ce si, şek li ve sü re siy le pa ra lel şekil de) gü rül tü de an la ma ye te ne ği kı sıt lan ma ya başla - dık ça (sin yal-gü rül tü ora nı bo zul duk ça) bu so run gi de - rek da ha cid di ha le ge lir; bi rey ler gü rül tü lü or tam lar da an la mak ta da ha faz la zor la nır; hu zur suz luk ve do la yı - sıy la da oto nom si nir sis te mi tep ki le ri ar tar. Ay rı ca bu başlık ta unu tul ma ma sı ge re ken di ğer bir önem li hu sus da, özel lik le GBİK söz ko nu su ol du ğun da, işit me kay bı nın doğ ru dan gü rül tü ye bağ lı ol du ğu nu ve - ya tam ak si ne mev cut işit me kay bı nın gü rül tü ne de niy - le oluşma yan bir işit me kay bı ol du ğu nu is pat la ma nın her za man ko lay ol ma dı ğı dır. 3-5 OLUŞ ŞEKLİ Bi lim sel ça lışma la ra gö re erişkin ler de 75 db SPL den yük sek şid det te ki ses le re yıl ma ruz ka lın ma sı za - man için de GBİK ye yol aç mak ta dır. An cak; pek çok ülke nin mev zu a tı ve hat ta DSÖ ve AS HA ya gö re işit me kay bı na yol aça cak kro nik gü rül tü se vi ye si nin alt sı nı rı 85 db(a) SPL ola rak ka bul edil miştir (Tab lo 1). 1,3-7 Bu bağ lam da GBİK ge lişebi le cek işye ri id di a sı an cak 8 sa at - GÜRÜLTÜYE BAĞLI İŞİTME KAYIPLARI VE AKUSTİK TRAVMA lik bir me sa i gü nün de gün içi or ta la ma sı 85 db(a) SPL üze rin de ses üre ten or tam lar da uzun sü re kal ma du ru - mun da ge çer li dir. Ço cuk lar da çok da ha kı sa sü re de işit - me kay bı ge lişebi le ce ği ne da ir ya yın lar var dır Özel lik le bi rey sel mü zik ça lar kul la nı mı nın yay gın - laşma sı muh te me len en önem li se bep tir. 1,7,10 Bir kez bi le ma ruz ka lın dı ğın da işit me kay bı ya pa - bi le cek gü rül tü se vi ye si ise 115 db SPL ve üze ri dir. Pek çok mev zu at ve mes le ki ya da uy gu la ma ya yö ne lik rehber ki tap bu sı nı rı 120 db SPL ve üze ri ola rak bil dir - miştir. 120 db SPL (ba zı kay nak la ra gö re de 130 db SPL) ay nı za man da ses dal ga sı nın ağ rı his si uyan dı ra bi le ce ği bir sı nır dır ve ses dal ga sı nın şid de ti 140 db SPL i (ba zı kay nak la ra gö re 150 db SPL i) ge çer se, ku lak za rı nın delin me si ne ne den ola bi le cek se vi ye de gü rül tü oluşmuş de mek tir. Bu şid det te bir gü rül tü ye ma ruz ka lın ma sı duru mun da ku lak za rı ve or ta ku lak ta da ha sar bek len me - li dir. 3-7 Ay rı ca, iç ku la ğın ves ti bu ler kıs mı nın, özel lik le sak kü lün, bu şid det te bir ses dal ga sın dan ha sar gör me ola sı lı ğı yük sek tir. 11,12 Bi lim sel ola rak 115 db SPL in al tın da ki gü rül tü ye bir kez ma ruz ka lın dı ğın da da işit me se vi ye sin de düşüş ola bi le ce ği gös te ril miştir; ama bu düşüş ge nel de- ka lı cı ol maz ve iyi leşir. 1,3-7,10,13 Bu ol gu lar da (ço ğun luk la dış titrek tüy lü hüc re le rin tüy le rin de ka yıp ol ma sı, fonk si - yon la rın da ge çi ci bo zul ma ya da des tek hüc re le ri me ta bo liz ma sın da ki ge ri dö nüşlü ya da di ğer ya pı lar ca kom pan ze edi le bi len bo zul ma la ra bağ lı ola rak) sap ta nan bul gu ya, ge çi ci eşik kay ma sı (GEK) de nir. Eğer gü rül tü se vi ye si 83 db SPL i geç mi yor sa GEK gü rül tüy le ay nı frekans lar da oluşur. An cak gü rül tü 95 db SPL den da ha şiddet liy se işit me kay bı gü rül tü fre kan sı nın ya rım bir ok tav üze rin de ki fre kans spek tu ru mun da gö rü lür. Bu bağ lam da da dış ku lak yo lu nun re zo nans fre kan sı olan Hz ci va rın da ses ler da ha faz la şid det len di ği için, od yo lo jik ola rak en faz la ha sar Hz böl ge sin de sap ta nır. Ça lışma lar, yük sek şid det te ki bir saf ses dal ga - sı nın fre kan sı nın al tın da ki fre kans spek tu rum la rı nın etki le me di ği ni, an cak üst fre kans la rı et ki le di ği ni gös ter miştir. Üst fre kans lar da ki et ki len me nin de re ce si ise gü rül tü nün şid de ti ve sü re siy le oran tı lı dır. 1,3,5,10,13 GEK ge nel lik le dü ze lir; dü zel me nin sü re si ma ruz ka lı nan gü rül tü nün şid det ve ma ruz kal ma sü re si ne ve ay rı ca oluşan işit me kay bı nın de re ce si ne bağ lı ola rak değişir. 20 db HL in al tın da ki ka yıp lar hız la ve ge nel lik le ta ma men dü ze lir. Eğer gü rül tü ye ma ruz kal ma de vam eder se, dü zel me da ha geç ve ya vaş ol ma ya başlar ve bir sü re son ra ol gu ta ra fın dan fark edil me yen eşik kay ma la - rı (FEK) or ta ya çı kar. Bu du rum, iç ku lak ta ar tık ka lı cı ya 46 GÜRÜLTÜYE BAĞLI İŞİTME KAYIPLARI VE AKUSTİK TRAVMA da di ğer bi rim ler ce kom pan ze edi le me ye cek se vi ye de tit rek tüy ve hat ta dış tit rek tüy hüc re si kay bı an la mı na ge lir. Gü rül tü tek rar la ma ya de vam et tik çe ka yıp ar tar ve ka lı cı eşik kay ma la rı (KEK) ge lişir. 1,3-5,10,13 Eğer 115 db SPL i ge çen bir gü rül tü ye ma ruz ka lın - ma söz ko nu suy sa, ilk se fer de da hi doğ ru dan KEK gö rü - le bi lir. Şid de ti 120 db SPL i ge çen gü rül tü le re (akus tik trav ma) hem dış hem de iç tit rek tüy lü hüc re le rin ste ro - sil ya la rın da ve hat ta doğ ru dan hüc re ler de ka yıp ve peşin den de ak so nal de je ne ras yon ge lişir. 3-5,10,13 GÜRÜLTÜYE BAĞLI İŞİTME KAYBININ SIKLIĞINI VE DERECESİNİ BELİRLEYEN FAKTÖRLER 1. GÜ RÜL TÜ NÜN ÖZEL LİK LE Rİ Gü rül tü nün işit me kay bı na ne den ol ma sı sa de ce gü rül - tü şid de tiy le ilişki li de ğil dir. Ha sa rın de re ce sin de ma ruz ka lı nan sü re ve gü rül tü nün tar zı (dü zen li-de vam lı, şidde ti aza lıp ço ğa lan ama de vam lı, ara lık lı dü zen siz, ara lık - lı ama dü zen li (rit mik), dar be tar zın da ( im pul si ve ) vs) son de re ce önem li dir. Ge rek akut ge rek se kro nik ola rak ma ruz ka lı nan gü rül tü nün iç ku la ğa ulaştır dı ğı ener ji, gü rül tü nün şid det ve sü re si nin or tak bir fonk si yo nu dur. Ha sa rın mik ta rı nı be lir ler. Gü rül tü nün fre kans spek tu - ru mu ve tar zı da bu gü rül tü ye bağ lı ha sa rın iç ku lak ta ki yay gın lı ğı ve et kin li ğiy le ilişki li dir. İşit me se vi ye si ne en faz la ha sar ve ren gü rül tü, akus tik trav ma se vi ye sin de ki dar be tar zı ( im pul si ve ) gü rül tü dür; da ha son ra, ke sik - li tarz da gü rül tü ler ge lir. Özel lik le be lir li bir dü zen ta kip et me yen ve ara lar da şid de ti aza lan/kay bo lan ama ani den çok yük sek se vi ye le re ulaşan gü rül tü (yük sek Kur to zis li gü rül tü) iç ku la ğa en çok ha sar ve ren gü rül tü tar zı dır. 3-5,13,14 2. Bİ RE YE ÖZEL FAK TÖR LER Da mar sis te mi prob lem le ri, yaş ve işit me kay bı ya pa bi - le cek bir ila cın kul la nıl ma sı ya da bu özel lik te kim ye vi mad de bu lun du ran bir işye rin de ça lışıyor ol ma, gü rül - tü nün ne den ola ca ğı ha sa rı ba riz ola rak art tı rır. 3-5,10 An - cak; ol gu da işit me kay bı na ne den ola cak bir başka fak tö rün var lı ğı nın (ör ne ğin yaşlan ma), ay nı za man da bi re yin gü rül tü ye bağ lı ge lişen işit me kay bı nın is pa tı nı da zor laştı ra ca ğı ve onun bu du rum dan do ğan ya sal hakla rı nı kul lan mak tan alı ko ya ca ğı unu tul ma ma lı dır. Özellik le or ta yaş üze rin de ki ça lışan lar da, hi per tan si yon, Di a be tes Mel li tus (DM), bir başka iç ku lak has ta lı ğı vb prob le mi olan lar da, gü rül tü lü iş ye ri nin oluştu ra ca ğı ila - ve risk göz ar dı edil me me li dir. Yusuf K. KEMALOĞLU ve ark. Or ta yaş üze rin de ki bi rey ler de, gü rül tü nün da ha az işit me kay bı na ne den ol du ğu id di a sı, as lın da bu kişiler - de za ten mev cut olan kay bın ne den ol du ğu gö re ce li ve tar tışma lı bir ba kış açı sı dır: Gü rül tü or ta yaşlı ça lışan - lar da da işit me kay bı ya par; ama bu bi rey ler de za ten mev cut olan işit me kay bı, gü rül tü ye bağ lı ha sa rın od yo - lo jik ola rak geç fark edil me si ne ve ra kam sal ola rak da ha kü çük de ğer ler le gö rü nür lük ka zan ma sı na yol açar. Bu da gü rül tü kay na ğı olan iş ye ri nin le hi ne, ça lışanın aleyhi ne bir yo rum la ma ya ne den olur. Gü rül tü nün bi yo lo jik za rar la rı nın sa de ce işit me kay bın dan iba ret ol ma dı ğı da unu tul ma ma lı dır (5,15-18). Yal nız ca ank si ye te, hu zur suz luk gi bi psi ki yat rik prob lem le rin de ğil, hi per tan si yon, ko ro ner ar ter has ta lı - ğı, gas tro in tes ti nal has ta lık lar ve ba ğışıklık sis te mi problem le ri nin gü rül tü ye bağ lı ola rak art tı ğı gös te ril miştir. Hat ta er ken do ğum, düşük do ğum ağır lı ğı ve do ğum sonra sın da ya vaş ki lo al ma gi bi bir di zi tıb bi so run da gü rültüy le ilişki len di ril miştir. 5,15-18 Gü rül tü nün işit me sis te mi dışında ki et ki le rin den so rum lu olan fak tö rün, gü rül tü - nün ne den ol du ğu stre se bağ lı ge lişen anor mal oto nom si nir sis te mi ce va bı ol du ğu id di a edil miştir. Ay rı ca ba zı bi rey ler de oto nom si nir sis te mi ce va bı nın fark lı lık göster di ği ve bu kişile rin gü rül tü ye has sas bi rey le r ola rak ta nım lan ma sı ge rek ti ği be lir til mek te dir. 18 Araştır ma la ra gö re gü rül tü ye has sa si ye ti yük sek olan bi rey ler, od yo lo jik ve oto lo jik ola rak has sa si ye ti olma yan bi rey ler den fark lı ol ma mak la bir lik te, oto nom si - nir sis te mi ni il gi len di ren bir di zi fark lı lık gös te rir ler ve bu kişiler de hi per tan si yon ve ko ro ner ar ter has ta lı ğı olası lı ğı da ha yük sek tir. Gü rül tü ye has sa si ye ti da ha yük sek olan bi rey ler de, işit me kay bı dışında tin ni tu sun da görü le bi le ce ği bil di ril miştir. 19,20 An cak gü rül tü ye ma ruz kal dık tan son ra işit me kay bı ve tin ni tu sun bir lik te görül dü ğü ol gu lar la sa de ce işit me kay bı olan lar ara sın da kli nik ola rak ba riz bir fark lı ol du ğu na da ir ke sin bir bil - gi yok tur. Gü rül tü ye bağ lı işit me kay bı ge lişme ris ki üze ri ne ba zı ge ne tik fak tör le rin et ki si ola bi le ce ği be lir til miştir. 10 Bun lar ara sın da O kan gru bu olan lar, 21 Rh po zi tif ol gular, 22 kı sa boy lu lar 23 ya da be yaz ol ma yan ırk lar sa yı la bi - lir An cak özel lik le be yaz ol ma yan ırk lar da sap ta nan işit me kay bı nın, bu ırk lar da yay gın ola rak gö rü len di ğer has ta lık lar, bes len me ve sos yo e ko no mik şart lar la da ilişki li ola bi le ce ği 10,25 be lir til mek te dir. Ay rı ca; O kan gru - bu ve ya Rh po zi tif ol ma nın da, az sa yı da va kay la ya pı lan ça lışma lar da, ev
We Need Your Support
Thank you for visiting our website and your interest in our free products and services. We are nonprofit website to share and download documents. To the running of this website, we need your help to support us.

Thanks to everyone for your continued support.

No, Thanks