of 20
All materials on our website are shared by users. If you have any questions about copyright issues, please report us to resolve them. We are always happy to assist you.

S E R İ H C İLT 3 7 SA Y I İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ ORMAN FAKÜLTESİ DERGİSİ

Category:

Government Documents

Publish on:

Views: 15 | Pages: 20

Extension: PDF | Download: 0

Share
Description
S E R İ H C İLT 3 7 SA Y I İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ ORMAN FAKÜLTESİ DERGİSİ ORMAN İŞIERlNBE ZAMAN ETÜDÜ DEĞERLENDİRMESİ Doç. Dr. M elıkşah YILDIRIM ı Kısa Özet Ormaıı işlerinde yapılan zam an etütleri
Transcript
S E R İ H C İLT 3 7 SA Y I İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ ORMAN FAKÜLTESİ DERGİSİ ORMAN İŞIERlNBE ZAMAN ETÜDÜ DEĞERLENDİRMESİ Doç. Dr. M elıkşah YILDIRIM ı Kısa Özet Ormaıı işlerinde yapılan zam an etütleri ile toplanan verilerin değerlendirme esaslarına uygıııı olarak düzenlenm iş olm aları gerekir. B u şekilde değerlendirm e lıatalarm dan kaçınılabileceği gibi zam an tasarrufu da sağlanır. Bu m akalede, toplanan verilerin düzenlenm esi ve değerlendirilm esi KWF2 in öngördüğü esaslar dikkate alınarak bir örnekle açıklanm ıştır. 1. G E N E L D eğerlendirm e daim a çevrim bazında y ap ılır ve v erilerin düzenlenm esini, sonuçlan d ırılm asın ı ve sonuçların açık lan m asın ı k ap sar. E tü t sırasın d a to p lan an b ütün çevrim lere a it v eriler örnek büyüklüğünü te şk il eder. D eğerlendirm e 5 adım da g e r çekleştirilir. A kış dilim lerine a it sü reler hesaplanır, K ısta s m ik ta rla r belirlenir, Z am an tü rle ri belirlenir, B irim zam a n ve p erfo rm an s hesaplanır, S o n u çlar açık lan ır. 2. A K IŞ D İL İM L E R İN E A İT ZAM AN D E Ğ E R L E R İN İN H E S A PL A N M A SI S ü rek li zam an ölçm e tekniğ i ile yap ılan e tü t sonunda te k sü relerin bulunm ası için b irb irlerin i ta k ip eden zam an değerlerinin b irb irlerin d en çık arılm ası gereklidir. H er çevrim için ak ış dilim lerinin sü releri b irleştirilir. B ir çevrim içinde aynı akış dilim i için birden fa z la k a y ıt yapılm ışsa hepsi toplanır. T ek zam a n ölçm e tek n iğ i ile y apılan e tü t sonunda ak ış sıra sı yöntem i u y g u landığında zam a n d eğ erleri çevrim bazında b irle ştirilir ve aynı ak ış dilim i içindeki b ütün d eğ erler to p lan ır. A kış dilim i yöntem i uygulan d ığ ın d a ise sü tu n la r çevrim b a zında to p lan ır. 1 M P M İs ta n b u l B ö lge M ü d ü rü 2 KW F K uratorium fü r W atdarbe!t und Forsttechnik Yayın Kom isyonuna S unulduğu Tarih : 68 M ELİKŞAH YILDIRIM Ç evrim b aşlan g ıçların d a te sp it edilen zam an k a y ıtla rın ın b irb irlerinden çık arılm asıyla çevrim sü releri (K ontrol zam anı) b u lu n u r ve aynı çevrim için bulunan akış dilim leri sü releri to p lam ı ile k a rşıla ştırılır. K a ra rla ştırıla n değ erler ara sın d a aşağ ı d aki to leran s d eğerleri k ab u l edilm ektedir. % + 3 iş ç i sü releri için % + 5 işle tm e a ra ç la rı sü releri için Y u k arıd aki to leran s sın ırları dışında k a la n v eriler değerlendirm eye alınm azlar. A ncak genel z a m a n la r üzerinde olabilecek etkisine d ik k a t edilm elidir. Iş örneklem esi (M MV) tekniğinde h e r sü tu n d a k i iş a re tle r to p lan ır. Bu to p lam a la r h e r çevrim için g erçek süreyi verir. D iğer ta r a fta n h e r çevrim b aşlan g ıcın d a y a pılan zam a n k a y ıtla rın d a n g erekli sü reler de elde edilir. H er çevrim için belirlenen g erçek sürelerle g erekli sü reler k a rş ı k a rş ıy a g e tirile re k y u k a rıd a verilen to lerans sın ırla rı k o n tro l edilir. T olerans sın ırların ı aşan değ erler belirli çevrim ler içinde k a lırsa bu çevrim ler değerlendirm e dışı b ırak ılır. Ş ay et h a ta la r çevrim bazına indirilem ezse tü m e tü t k u llan ılab ilir özelliğini kaybeder. 3. K IST A S M İK T A R L A R IN H E S A P L A N M A S I Ö lçülen zam an d eğ erleri y apılan iş m ik ta rı ile k a rş ı k a rşıy a g etirilir. B unun için k ıs ta s m ik ta rla ra g erek duyulur. Ö rnek: B ir ağ acın uzunluğu ile o rta çapından hacm i bulunur. B ir ağ acın toplam hacm i, p a rç a la rın h acim leri to p lam ından oluşur. Odun ta şım a d a yük m 3 ve p a rç a sayısı ile belirlenir. U zu n lu k lar ölçülerek a razi büy ü k lüğü h esap lan ır. T aşım a işlerinde, ta k ip edilen yol üzerinde m esafe ile ilgili işa re tle r y erleştirilir. Kıstas m ik ta rla r h er çevrim sırasın d a e tü t fo rm u n a kaydedilir. K ıstas m ik ta rla r bazı h allerd e iş bitim inden sonra a n cak te sp it edilebilir. Ö rnek: T o m ru k lam a işlerinde bölüm lere ay rılan p a rç a la r n u m a ra la n a ra k k ay d ed ilir ve b ir yardım cı, ölçüm y ap m ak zorundadır. 4. a k i ş t ü r l e r i n e v e z a m a n t ü r l e r i n e g ö r e s i n i f l a m a Iş a k ışla rın ın a lt bölüm leri olan ak ış dilim lerinin benzer özellikte olanları akış tü rle ri o la ra k adlan d ırılır ve bu akış tü rle ri için belirlenen z a m a n la r d a zam an tü r leridir. in s a n ile ilgili olan ak ış tü rle ri F A A L İY E T ; işletm e aracı, m ak in e ilgili akış tü rle ri ise FA Y D A L A N M A o larak ad landırılır. Iş objesi ile ilgili ak ış tü rle ri bura d a ele a lın m a m a k ta d ır Ç ünkü o rm an cılık ta en d ü strin in ak sin e pek önem li değildir. A şağ ıd a o rm an cılık ta iş etü d ü için önem li olan te rim le r açık lan m ıştır. F a a liy e t ile ilgili ak ış tü rle ri M (in san ), faydalanm a ile ilgili ak ış tü rle ri ise B (İş letm e a ra c ı) ile gösterilm iştir.. İn sa n ile ilgili a kış tü rleri (Şekil 1) : (MH) A na F aaliyet P la n a uygun ve doğrudan doğruya görevin yerine g etirilm esine y a ra y a n fa a liy e ttir. ZAMAN ETÜ D Ü DEĞ ERLENDİRM ESİ 60 örnekler: Ana Faaliyet MH Devirme, Budama, Kabuk soyma, Yükleme, Boşaltma, Makine k u l lanma. F a a liyet Van F a a liyet MN Motorlu teste re yi ç a lış tırm a, Budanan d a lla r ı kenara itme, H a z ır lı k yapma. Çit e nge lin in a çılm a sı, kuş k a fe sin in k a ld ır ılm a s ı, Benzin doldurma, A le t bileme, Küçük tamirat, Yağmurluk giym e-çıkarma. Akış Gereği Ara Verme MA Traktörün g i d i ş i s ır a sın d a p la n lı bekleme, bu s ır a d a başka b ir iş yapılm ası mümkün d e ğ ild ir. Faaliyete Ara Verme Arıza Gere i Ara Verme MS Makine a r ız a s ı sebebiyle i ş ç i n i n beklemesi. Dinlenme ve K iş is e l Sebeplerle Ara Verme MEP Kısa dinlenme, Siga ra a r a s ı, Tuvalet i h t iy a c ı, E lb is e düzeltme, Küçük yaralanmalarda t e d a v i. Değerlendirilemeyen F a a liy e t le r MN A K a ç ı n ı l a b i l i r f a a l i y e t l e r ve ara vermeler: İş ç i her s e fe rinde a l e t in i arar, Yükleme - Boşaltma iş le r in d e v e r ile n s in y a le uygulmaması sebebiyle ortaya çıkan yaralanm alar, İş Etütçüsünün sebep olduğu duraklamalar. Şekil 1. İnsan ile ilg ili akış tü rle ri. (M N) Yan F aaliyet, P la n a uygun, a n cak g'örevin yerine g etirilm esine dolaylı o larak y a ra y a n fa a liy ettir. (MZ) E k F aaliyet Ö nceden belirlenem eyen faaliy etlerd ir. M ELİKŞAH YILDIRIM (M A ) A kış G ereği A ra V erm e Ü re tim a ra c ı veya iş p arçasın ın o to m atik o la ra k devam eden ak ış dilim ini, in san ın p lan lı b ir şekilde beklem esidir. (M S) A rıza Sebebiyle A ra V erm e în s a n m te k n ik arıza, organizasyon h a ta s ı v eya bilgi eksikliği sebebiyle beklem esidir. (M E) D iııleırm e Ç alışm a dolayısıyla o rta y a çıkan y o rgunluğu gid erm ek üzere fa aliy ete a ra verilm esidir. (M P) K işisel Sebeplerle A ra V erm e İn san ın kişisel ih tiy a ç la rı sebebiyle fa aliy ete a ra verm esidir. Ü retim A ra cı ile İlgili A k ış Türleri (Ş ekil 2) : örnekler: Ana Faydalanma B H Yüklü g id i ş, Yığma, Halatla çekme, Sürütme. Faydalanma Yan Faydalanma B N Boş dönüş, Halat boşaltma, Askıya Alma. Ek Faydalanma B Z T raktör il e askıda kalan ağacı çekme. Akış Gereği Ara Verme B A F a a liy e t s ır a s ın d a i ş ç in in çalışm ası sebebiyle, tra k tö rün h iç b ir iş yapmadan beklemesi. Faydalanmaya Ara Verme Arıza Gereği Ara Verme B S Makine h a s a r la r ı, Traktörün askıda kalması, Yükün b ir engele takılm ası. - Dinlenme ve K işise l Sebeplerle Ara Verme B E P İş ç i n i n dinlenmesi veya k i ş is e l ih t iy a c ı sebebiyle işletme a ra c ın ın beklemesi (MEP) Değerlendirilmeyen Faydalanmalar B N A MNA gib i. Şekil 2. işletm e aracı ile ilg ili akış tü rle ri. ZAMAN ETÜ D Ü DEĞERLENDİRM ESİ 71 (BH ) A na Faydalanm a : Ü retim a racın ın am acın a uygun ve p lanlandığı biçim de d o ğ ru d an d o ğ ru y a k u lla nılm asıdır. (B N ) Yan Faydalanm a Ü retim a ra c ın ın dolaylı kullanım ıdır. Y an fay d ala n m ad a ü re tim a racı p la n a göre. an a fay d alan m ay a h azırlan ır, yüklenir, boşaltılır, y a d a eski d u ru m u n a g etirilir i veya i ş objesinin k o n tro l edilebilm esi için h a re k e tsiz d u ru r. (BZ) E k Faydalanm a A kışı önceden belirlenem eyen ü retim a ra c ı kullanım ıdır. (B A ) A kış Gereği A ra Verme Ü retim aracı, p la n a uygun b ir şekilde İnsanın b ir faaliy etin i, iş objesinin işlenm esini v eya diğer ü re tim a ra ç la rın d a belirli ak ış dilim lerinin sona erm esini b ek ler. (B S) A rıza Sebebiyle Ara Verme Ü retim aracın ın tek n ik a rız a veya organizasyon yetersizliğ i sebebiyle beklem e sidir. (B E ) D inlenm e Gereği Ara Verme Y orgunluğunu g id erm ek te olan insan sebebiyle ü retim aracın ın beklem esidir. (B P ) K işisel Sebeplerle A ra Verme Ü retim aracın d an fa y d a la n m a y a kişisel sebeplerle a ra verm edir. O rm an cılık ta u y g u lan an iş etü tlerin d e dinlenm e gereğ i ara, verm e (B E ) ve kişisel sebeplerle a ra verm e (B P ) ara sın d a bir ay rım yapılm az. H er ikisi b irlik te düşünülür. Bu sebeple (M E P v eya B E P ) sem bolleri ile g ö sterilir. A y rıca değerlendirilem eyen za m a n la r (N A ) m d a e tü t fo rm u n d a y er alm ası gereklidir. Böylece in san için «MNA» ve ü re tim a ra c ı için «BNA» o la ra k gösterilir. M N A v e B N A için örnekler : Iş e tü tç ü sü iş akışını d u rd u ra ra k tam am en e tü t ile ilgili bazı açık la m a la rd a b u lunur. B öyle b ir d u ru m n o rm al iş ak ışın d a kesinlikle ra stla n m a z. B öylece bu sürenin değerlendirilm eden ç ık a rılm ası gerek ir.. .. B ütün k açm ılabilen fa aliy etler ve fa y d a la n m a la r gene değerlendirilem eyen z a m a n la r o la ra k d ik k a te alınır. K açınılabilir özellikler için k rite r o la ra k sip a rişte veya iş ta n ım la rın d a in san için te s p it edilm iş k o şu llar esastır. A y rıca işçiden beklenilen b ir m eslek bilgisi de vard ır. K esin k a ra r verilem eyen d u ru m la rd a değerlendirilm eyen zam a n la r (N A ) o la ra k k a r a r verilem ez. 72 M ELlK ŞA H YILDIRIM 5. S İP A R İŞ S Ü R E S İ VE Y Ü K LEM E S Ü R E S İN E G Ö RE S IN IF L A M A îş A k ışların ı değişik şekillerde sın ıflandırm ak m üm kündür. B elirli am açlar için genellikle g e re k sip ariş süresini gerekse yüklem e süresini «H azırlık Zam anı» ve «Y a pılış Z am anı» o la ra k ikiye ay ırm a k yeterlidir. H a zırlık Z am anı : G örevin yerine getirilm esi için çalışm a sistem inin h azırlanm ası ve g erekli olduğu hallerde te k r a r ilk d u ru m u n a getirilm esi için k u llan ılan zam andır. Ç alışm a y e ri değiştirilm esi halinde a ra ç gerecin yeniden çalışır d u ru m a getirilm esi için kullanılan zam a n la r d a bu g ru b a girer. Y a p ılış Z am anı : Iş objesinin sip arişe uygun o la ra k d eğiştirilm esi veya k u llanılm ası için ih tiy aç d u y u lan sü re d ir (D evirm e, d allard an tem izlem e, sü rü tm e, fidan dikm e vb.). 6. S A F IŞ ZA M A N I V E G E N E L Z A M A N LA R A GÖRE S IN IF L A M A O rm ancılık işlerinde T oplam Ç alışm a S üresi (G A Z ); S af Iş Z am anı (R A Z) ve G enel Z am an lar (A Z) o la ra k ayrılm ak tadır S af î ş Z am anı (R A Z) S af Iş Z am anı h e rb ir çevrim de, iş objesi için te s p it edilen zam a n tü rle ri to p la m ın d an o lu şu r ve ilgili k ısta s m ik ta r ile k a rş ı k a rş ıy a getirilir. Ö rnek: B elirli h a cim deki ağ açların, belirli b ü y üklük ve say ıd ak i te k p a rç a yükün belirli b ir u zak lığ a taşınm ası. A kış tü rle ri tan ım ın a göre RAZ planlı zam an tü rlerin d en oluşur. Ö rn ek ler : M H /B H A n a F a a liy e t/a n a F ay d a la n m a M N /B N Y an F a a liy e t/y a n F ay d a la n m a M A /B A A kış G ereği A ra V erm e Ö zellikle m ek anizasyonda akış gereğ i a r a verm e şeklinde b ir zam a n tü rü oluşabilm ektedir. A n cak o rm an işlerinde işçinin ak ış gereği beklem esi dinlenm e şeklinde kullanılabilir. Bu d u ru m d a ise genel zam a n la r o la ra k değerlendirilm esi gerekir G enel Z am anlar (A Z) ' G enel Z am an lar; H azırlık, D ağılım ve D inlenm e Z am an ları o larak a lt bölüm lere ay rılabilir. A kış tü rle ri ta n ım ın a göre genel z a m a n la r a şağ ıd ak i zam a n tü rle rin in to p lam ında oluşur. ZAMAN ETÜ D Ü DEĞ ERLENDİRM ESİ 73 - M Z /B Z E k F a a liy e t/e k F ay d alan m a M S /B S A rıza 'Sebebiyle A ra V erm e M E /B E D inlenm e G ereği A ra V erm e M P /B P K işisel Sebeplerle A ra V erm e H a zırlık Z am anı H a z ırlık zam anı d ah a önce tan ım lan m ıştı. Bu sü ren in te sp iti için ay rı bir etü t y ap ılm ası gereklidir. E tü t yap ılırk en aşağ ıd ak i a lt bölüm lere ay rılm ası orm ancılık işlerinde çoğunlukla k u llan ılan şekildir. A n cak sü relerin k ısa olm ası halinde bölüm lere a y ırm a k ta n kaçım labilir. T em el H azırlık Z am anı H azırlık D inlenm e Z am anı H azırlık D ağılım Z am anı Ö rnek : H a la t sistem lerin in k u ru lm asın d a ve geçici odun h azırlam a m erk ezlerin in tesisinde d etay lı h azırlık zam anı etüdü yapılır. H azırlık zam an ın ın te k r a r kullanılabilm esi için çalışm a yerindeki iş ak ışın ın değişm em esi gerekir. H azırlık zam anı d ak ik a o la ra k veya tem el sü ren in yüzdesi şek linde de belirlenebilir. O rm an işlerinde uzun sü reli a ra la rın (Y em ek vb.) kullanılm ası için y ü rünen yol süresi h azırlık zam anı o la ra k alınm az, g erek irse ay rıc a belirlenir. H azırlık zam anı ile ilgili o larak y ap ılan etü tlerd e de p erfo rm an s ta k d iri yap ılm alıdır. B öylece ölçülen sü re le r ile p erfo rm an s derecesi çarp ılır ve n o rm al zam an bulunur. H azırlık zam an ın ın belirli çevrim lere k a rşılık getirilm esi m üm k ü n değildir. H a zırlık Z am anı İçin Ö rnekler : Iş b aşlan g ıcın d a aletlerin koruyucu a ra b a d a n veya ale t san d ığ ın d an d ışarı alın m ası. M otorlu testere, b alta, k a b u k soym a dem iri vb. a letlerin genel kontrolü. B enzin doldurulm ası. Iş bitim inde m otorlu te ste re zincir kılıfının ve d iğ er a letlerin kesici yüzeylerine koruyucu kılıf geçirilm esi. A letlerin kaldırılm ası. Ç alışm a sıra sın d a tra k tö re diğer a letlerin m o n tajı v eya sökülm esi. H ala t sistem lerinde y ap ılan a y a rla m a çalışm aları. Ç alışm a yerinin değiştirilm esi sırasın d a gerek duyulan h a z ırlık süresi D ağılım Z a m a n la n D ağılım zam anları, iş ak ışların ı plan a uygun b ir şekilde g erçek leştireb ilm ek için ek o larak g erek li görülen zam an lard ır. D ağılım zam a n ları iş ile ilgili ve kişisel ola 74 M ELÎKŞAH YILDIRIM ra k ik i değişik şekil g ö sterir. Genel o larak dağılım zam a n ları tem el zam an ın yüzdesi o larak gösterilir. D ağılım zam a n ları değişik sık lık ta ve gene çok değişik süreli o larak o rta y a çıkar. B unun için güvenilir o rta la m a d eğerler elde edebilm ek için uzun süreli e tü t g erek lidir. B una ra ğ m e n oldukça büyük b ir dağılım aralığ ı görülür. İş ile İlg ili D ağılım Z am anı Ö rnekleri : A letlerin bilenm esi, ü re tim a ra ç la rın ın 15 d a k ik a y a k a d a r sü ren ta m ira tla rı, çalışm a sıra sın d a m o to rlu testere y e benzin konulm ası, bölge şefinden ta lim a t alm a, y a ğ m u rlu k 'giyilm esi vb. K işisel D ağılım Z am anı Ö rnekleri : Çok k ısa süreli dinlenm e zam anları, sig a ra m olası, tu v alete gitm e, iş elbisesini düzenlem e, k ü çü k y a ra la n m a la r vb. 15 d ak ik ad a n d ah a uzun süreli ta m ira tla r diğer değerlendirm elerle ele alınır. A ynı gün içinde te k ra rla y a n ta m ira tla r etüdün kesilm esini g e re k tirir. Bu d u ru m d a arızanm giderilm esinden so n ra an cak e tü t yapılabilir D inlenm e Z am anı D inlenm e zam anı, in san ın çalışm ası sebebiyle doğan y o rg unluğunu giderm esi am acıy la öngörülen zam andır. D inlenm e zam anları, çalışm a sıra sın d a h er an en erjin in te k r a r k azan ılm ası ve b a şk a tü rlü giderilm esi m ü m k ü n olm ayan g erekli sürelerdir. İn san üzerindeki iş yükünün ağırlığ ı ve sü re si üzerinde a şağıd aki etk en ler söz konusudur. İşin ağırlığ ı V ücut duruşu A ralık sız faaly ietin süresi İş d eğiştirm e Ç alışan lar ü zerindeki iş baskısı kişin in p erfo rm an s yeteneğine göre değişik bir zo rlan m a g ö sterir. D inlenm e zam anının te sp it edilm esi sıra sın d a p erfo rm an s ta k d iri m üm kün değildir. A n cak ay n ı işin y ap ılm asın d a n o rm alin üzerinde b ir p erform ans g erçekleşirse te sp it edilen gerçek sü relerin p e rfo rm a n sa göre düzenlenm esi gerekir. Ç alışm a sırasın d a ak ış gereği a ra verm e (M A ve B A ) zam a n ların ın dinlendirici etkisi olup olm adığı incelenm elidir. A kış gereğ i a ra verm e zam a n ları s a f iş zam anı o larak d ik k a te alm ır. Ç alışm a zam anı o larak say ılm ay an a ra la r (Y em ek a ra s ı vb.) genellikle beslenme için öngörülm ekte olup dinlenm e zam anı o la ra k say ılm azlar.. ZAMAN E TÜ D Ü DEĞ ERLENDİRM ESİ 75 Genel za m a n la r genellikle iş objesi ile ilgili olm ayıp tesad ü fen h erh an g i bir çevrim sıra sın d a o rta y a çıkabilir. B unun için te k b ir çevrim deki k ısta s m ik ta r ile ilişkiye getirilem ez. Ö rn ek ler : M otorlu te ste re ile çalışm a sırasın d a benzin doldurulm ası B ölge şefinin çalışm a ile ilgili ta lim a t verm esi K ısa dinlenm e a ra s ı verilm esi Genel Z am anlar çoğunlukla sa f iş zam anın ın yüzdesi o la ra k h esap lanır ve yüzde pay ı o la ra k ilave edilir. 7. D E Ğ E R L E N D İR İL M E Y E N ZA M A N LA R T espit edilen zam a n ların değerlendirilm esine b aşlam ad an önce to p lam süreden d eğerlendirilm eyen z a m a n la r (M N A ve B N A ) ç ık artılır. 8. PA R Ç A Z A M A N IN IN V E P E R F O R M A N S H E S A P L A N M A S I E tü t sıra sın d a bulunan değerlerin (D a k ik a /A ğ a ç ) belirli am açlarla, k u llanılabilm esi için yeni h esap lam alara ih tiy aç vard ır. Bu tip ö rn ek ler aşağ ıd a v erilm iştir. İşçi - d a k /a ğ a ç İşçi - d a k /m i m V h işçi - d a k /y ü k ve u zaklık İşçi - dak/m 3 ve uzak lık m 3/h İşçi - d a k /s a h a İşçi - d a k /h a h a /h 9. SO N U Ç L A R IN YORUM U B ulunan sonuçlar üç yönden ko n tro l edilir. V erilerin tem sil kab iliy eti Ve yeniden k u llanılabilirliği V erier arasın d a k i bağım lılık K alite özelliği g ö steren verilerin son u çlara etk isi V erilerin tem sil k ab iliyeti kontro l edilirken e tü t sırasın d ak i k o şu llar belirlenen veriler ile ilişkiye 'sokulur. V erilerin yeniden kullan ılab ilir olm a özelliğinden anlaşılan, ay n ı d eğ erlerin diğer çalışm a yerlerinde aynı veya benzer k o şu llar altın d a k u llanılıp k u llan ılam ay acağ ıd ır (Ö rnek, S ta n d a rt zam a n la r). Y ap ılan k o n tro lla rd a çoğunlukla zam an ih tiy acı ve p erfo rm an s ile p a rç a hacm i arasın d a k i ilişk iler incelenir. D aha so n ra ise g erek d u y u lu rsa zam a n ve p erfo rm an s ile d iğer fa k tö rle r (E ğim, ta şım a uzaklığı, yük, p a rç a sayısı vb.) d ik k ate alınır. K alite özelliği g ö steren fa k tö rle rin etk isin i te s p it etm ek zorlu k g ö sterm ekted ir. Ç ünkü b u n larla ilgili ölçm e değerleri yoktu r. A n cak bilgi ve tecrü b e ile k a ra r v eri 76 M ELİKŞAH YILDIRIM lebilir. S ü b jek tif değerlendirm e h a ta la rın d a n k açın m ak için bu t'ip fa k tö rle r sın ıfla n d ırıla ra k kullanılır A ritm etik O rtalam a ve Standart Sapma Iş E tü tle rin in değerlendirilm esinde ilk o la ra k o rta la m a la r ve b u n ların s ta n d a rt sap m aları hesaplanır. S ta n d a rt sap m a «s» sem bolü ile g ö ste rilir ve a ritm e tik o rta lam adan te k te k ölçm e değerlerinin o rta la m a sap m asın ı ifa,de eder. D ağılım ise m a te m a tik te «s2» sem bolü ile gösterilir ve v ary an s o la ra k ifade edilir. Böylece s ta n d a rt sap m a v a ry a n sm k a re köküdür. s = x/ i î S ta n d a rt sa p m a a ritm e tik o rtalam an ın ne k a d a r güvenilir olduğu, tem sil k ab iliyeti ve geçerliliği h ak k ın d a bir göstergedir. Böylece genellenebilm e ve yeniden k u lla nılabilm e özelliği o rta y a çıkar, s ta n d a rt sap m an ın büyüm esi ile a ritm e tik o rta la m a nın geçerlilik değeri azalır. A ritm e tik o rta la m a «x
Search Related
We Need Your Support
Thank you for visiting our website and your interest in our free products and services. We are nonprofit website to share and download documents. To the running of this website, we need your help to support us.

Thanks to everyone for your continued support.

No, Thanks
SAVE OUR EARTH

We need your sign to support Project to invent "SMART AND CONTROLLABLE REFLECTIVE BALLOONS" to cover the Sun and Save Our Earth.

More details...

Sign Now!

We are very appreciated for your Prompt Action!

x